In deze periode neemt de aandacht voor de holocaust eerder toe dan af. Er verschijnen steeds weer publicaties en soms lijkt het wel of de hele Tweede Wereldoorlog teruggebracht wordt tot de holocaust.
Kinderen van collaborateurs kunnen hierdoor opgezadeld worden met diepe schuldgevoelens. Ook schamen velen zich over de keuze van de ouders en hun blindheid voor de gevolgen van hun politieke ideaal.
Uit onderzoeken en daarover gepubliceerde boeken gaat het beeld van de ‘goede’ Nederlander, waartoe het overgrote deel van het volk zou behoren, wankelen. De rol van instanties en groepen wordt kritisch belicht, de meelopers en omstanders komen in beeld, zeker als het gaat om de Jodenvervolging. NSB-ers gelden misschien nog wel als de grootste ‘daders’, zij zijn niet meer de enigen. Daardoor krijgen hun kinderen meer lucht. De schuld van hun ouders die sommigen loodzwaar op de schouders drukte, kan enigszins gerelativeerd en in de juiste proporties gezien worden.
In deze periode verschijnt een tiental autobiografieën van lotgenoten. In het geval van bijvoorbeeld Sytze van der Zee, de bekende journalist, wordt er door de media veel aandacht aan besteed.